اسرائیل طرح مانع مرزی ۵.۵ میلیارد شکلی را با گسترش حضور غیرنظامی در شرق پیوند می‌دهد

وزارت دفاع اسرائیل در پی تأمین بودجه مراحل بعدی مانع مرز شرقی است و هم‌زمان برنامه گسترده‌تری برای توسعه غیرنظامی را پیش می‌برد. این وضعیت در پاسخ وزارتخانه که اسرائیل هیوم روز 9 نوامبر منتشر کرد و در گزارش جداگانه واللا در همان روز شرح داده شده است.

واللا از مانعی به طول حدود 500 کیلومتر و هزینه برآوردی 5.5 میلیارد شکل، همراه با حدود 40 محل استقرار و حضور غیرنظامی، گزارش داد. وزارت دفاع به اسرائیل هیوم گفت کار در چند محل پیش می‌رود و برای نهایی کردن بودجه مراحل بعدی تلاش می‌کند. بنابراین میان ابعاد کل برنامه و کارهایی که تاکنون تأمین مالی شده‌اند فاصله قابل توجهی وجود دارد.

ساخت آغاز شده و بودجه مرحله‌ای است

به گزارش واللا، چند ده کیلومتر نخست ساخته شده است. سرلشکر عران اوفیر مسئول ساخت مانع است و مدیریت منطقه شرقی به ریاست سرتیپ ذخیره مردخای بنیتا، پروژه‌های غیرنظامی و مشارکت دیگر وزارتخانه‌ها را هماهنگ می‌کند.

اسرائیل هیوم در گزارش 9 نوامبر، طول بخش‌هایی را که بودجه و کار اجرایی آنها پیش رفته حدود 80 کیلومتر اعلام کرد. این روزنامه همچنین اقداماتی جداگانه در جنوب عراوا را شرح داد؛ از جمله نشست با پیمانکاران درباره حدود 14 کیلومتر حصار و نصب سیم خاردار حلقوی به دست نیروهای دفاع مرزی.

وزارت دفاع در پاسخ خود، بخش‌های نخست را جزئی از برنامه‌ای چندساله برای سراسر منطقه شرقی دانست و گفت ساخت در چند محل با سرعت پیش می‌رود. توضیح آن درباره بودجه‌های در دست مذاکره، موعدی برای تکمیل مراحل بعدی تعیین نکرد.

دو طول و دو برآورد هزینه در اسناد

رقم 500 کیلومتر و 5.5 میلیارد شکل با مشخصات دیگری که قبلا منتشر شده تفاوت دارد. وزارت دفاع در اطلاعیه 3 مارس 2025، طول 425 کیلومتر و هزینه 5.2 میلیارد شکل را اعلام کرده بود؛ از جنوب بلندی‌های جولان تا تپه‌های شنی سمار در شمال ایلات.

اسرائیل هیوم در 9 نوامبر نیز همان ارقام 425 کیلومتر و 5.2 میلیارد شکل را به کار برد. واللا ارقام 500 کیلومتر و 5.5 میلیارد را گزارش کرد. این منابع اختلاف طول و هزینه را توضیح نمی‌دهند و در نتیجه نمی‌توان از آنها یک افزایش بودجه مشخص بر مبنایی یکسان به دست آورد.

اطلاعیه مارس 2025 همچنین هدف یسرائیل کاتس، وزیر دفاع، برای پایان ساخت ظرف سه سال را ثبت کرده بود. این هدفی بود که آن زمان اعلام شد. پاسخ نوامبر برنامه زمانی تازه‌ای با تاریخ‌های مشخص ارائه نمی‌کند.

حضور غیرنظامی بخش جداگانه برنامه است

حدود 40 محلی که واللا توصیف می‌کند شامل مراکز آمادگی پیش از خدمت نظامی، برنامه‌های یک‌ساله داوطلبانه و گروه‌های پرورش رهبری، در کنار توسعه سکونتگاه‌هاست. این رقم چند نوع حضور غیرنظامی در امتداد مرز را در بر می‌گیرد.

برنامه همچنین پیوند نزدیک‌تر آبادی‌ها با لشکر 96، تجهیز و آموزش گروه‌های واکنش محلی و ایجاد اتاق‌های اضطراری بیشتر را پیش‌بینی می‌کند. به گزارش واللا، جوانانی که به محل‌های جدید می‌پیوندند برای واکنش اولیه در شرایط اضطراری آموزش نظامی خواهند دید.

در گزارش، توسعه آب، برق و حمل‌ونقل همراه با هدف دو برابر کردن جمعیت منطقه شرقی در یک دهه مطرح شده است. این هدف وزارت دفاع و مسئولان محلی است و به معنای خانه‌های ساخته‌شده یا ساکنانی که بالفعل نقل مکان کرده‌اند نیست.

جاده 90 و مسیر پیشنهادی نزدیک رودخانه

بخش دیگری به ارتباط مانع و جاده‌ای که از منطقه شرقی می‌گذرد مربوط می‌شود. واللا گزارش داد که مقام‌ها انتقال مسیر مانع به سمت شرق و رود اردن را بررسی می‌کنند؛ اقدامی با هزینه برآوردی حدود 2 میلیارد شکل.

این پیشنهاد با گسترش جاده 90 و فراهم کردن زمین برای کشاورزی و زیرساخت ارتباط دارد. همان گزارش می‌گوید وزارت حمل‌ونقل 35 میلیون شکل برای برنامه‌ریزی جاده‌ای عریض‌تر و چندخطه اختصاص داده است. بودجه مطالعات و مسیر در حال بررسی، تاریخ افتتاح جاده توسعه‌یافته را مشخص نمی‌کند.

واللا روشن نکرد که آیا برآورد 2 میلیارد شکلی در رقم 5.5 میلیارد شکل مانع منظور شده است. بنابراین این دو مبلغ جداگانه گزارش می‌شوند و برای ارائه هزینه کل با هم جمع نشده‌اند.

آبادی‌ها به تجهیزات و نگهداری هم نیاز دارند

وزارت دفاع در پاسخ به اسرائیل هیوم گفت در سال‌های اخیر بیش از 100 میلیون شکل برای اجزای امنیتی مرز شرقی سرمایه‌گذاری کرده است. راه‌های امنیتی و کشاورزی، خودرو، روشنایی، حصار، فناوری دیده‌بانی و حفاظت کشاورزی در فهرست وزارتخانه قرار داشتند.

وزارتخانه همچنین از کارهایی مرتبط با حدود 57 اتاق عملیات، مرکز اضطراری و گروه واکنش محلی نام برد. اسرائیل هیوم درخواست مقام‌های محلی برای بودجه نگهداری در کنار تجهیزات جدید و مشارکت ساکنان در تأمین هزینه یک مرکز دیده‌بانی کنار جاده 90 را شرح داد.

این نیازهای فوری هم‌زمان با برنامه توسعه بزرگ‌تر ادامه دارند. توافق‌های مالی بعدی تعیین می‌کنند ساخت تا چه اندازه از بخش‌های نخست فراتر خواهد رفت. تغییر مسیر و پروژه جاده نیز به تصمیم‌های جداگانه نیاز دارند. اسناد نوامبر از کارها و طرح‌هایی در مراحل متفاوت حکایت دارند، بدون آنکه موعد افتتاح کل سامانه مرزی تعیین شده باشد.